Buitenplaats De Paauw

In opdracht van de gemeente Wassenaar zijn wij betrokken bij diverse werkzaamheden op de historische buitenplaats De Paauw.

Restauratie exterieur Huize De Paauw

De gemeente Wassenaar zetelt sinds 1925 in het hoofdgebouw van de buitenplaats. De huidige bouwmassa van De Paauw kwam grotendeels tot stand in het midden van de 19de eeuw, toen het werd bewoond door prins Frederik en prinses Louise van Oranje-Nassau. Dit in Berlijn opgegroeide prinselijk paar realiseerde met behulp van Berlijnse architecten een zomerpaleis met Pruisische allure, dat vergelijkbaar is met de lusthoven in Potsdam en rond Berlijn. De Paauw werd zo het stralend middelpunt van een veel groter landschapspark dat ook naastgelegen buitenplaatsen als Backershagen en de Horsten omvatte.

Restauratievisie

Eind 2014 is de gemeente begonnen met groot onderhoud aan het hoofdhuis. Gaandeweg is echter de scope verschoven naar een volledige restauratie van het exterieur. In dit kader hebben wij voor het pand een restauratievisie opgesteld. Hierin hebben wij betoogd dat het gezien de uitzonderlijk rijke en voor Nederland unieke toepassing van Pruisische architectuurmotieven gerechtvaardigd was de verschijningsvorm van het gebouw ten tijde van bewoning door prins Frederik en prinses Louise als uitgangspunt voor de restauratiewerkzaamheden te nemen. Voor de reconstructie van het kleurenschema werd door kleurhistorica Judith Bohan uitgebreid kleurhistorisch onderzoek uitgevoerd.

Uitvoering

Uniek aan de restauratie is de toepassing van natuurlijke en traditionele bouwmaterialen. Zo is de naoorlogse cementgebonden pleister die het gebouw verstikte vervangen voor een op kleur gebrachte luchtkalkmortel. De samenstelling van het historische pleisterwerk is zorgvuldig geanalyseerd door Rockview Gesteente-expertisebureau. Vermeldenswaardig is dat het pleisterwerk net als het origineel is gekamd, om zo de suggestie van gefrijnd zandsteen tot stand te brengen. In plaats van de gangbare, synthetische verfsystemen is bewust gekozen voor een natuurlijk lijnoliesysteem. De ware blikvangers zijn echter de gietzinken bouwsculpturen en ornamenten. Deze werden in de negentiende eeuw rondom Berlijn vervaardigd en zijn door het prinselijk paar naar Wassenaar gehaald, om zo een vertrouwd home away from home te creëren.
De werkzaamheden zijn begin 2018 aangevangen en naderen momenteel hun voltooiing. Wij adviseren de gemeente bij de uitvoering van de restauratiewerkzaamheden. Tijdens de uitvoering hebben wij de gemeente bijgestaan met restauratie-advies. De bouwbegeleiding en directievoering is in handen van Froger Vastgoed. Het project is door de Provincie Zuid-Holland royaal ondersteund met een Erfgoedlijnensubsidie.

Bouwhistorische begeleiding

Tijdens de werkzaamheden hebben wij ook de bouwhistorische begeleiding verzorgd. Het ontpleisteren van het gebouw vormde namelijk een uniek momentum, waarbij het historische metselwerk voor het eerst volledig in het zicht is gekomen. Onder andere hebben wij hierbij ontdekt dat de huidige dwarsvleugels niet – zoals eerder werd gedacht – de door architect J.D. Zocher jr. ontworpen vleugels zijn. Deze uit hout bestaande bouwdelen blijken 15 jaar na de bouw volledig te zijn afgebroken en te zijn vervangen door nieuwe dwarsvleugels, ontworpen door Pruisische architect H.H.A. Wentzel (1820-1889).