Opdrachtgever: gemeente Zeist
Aannemer: Jurriëns Midden
Restauratieplan: 2023
Uitvoering: 2e helft 2026 – 1e helft 2027
Het raadhuiscomplex van de gemeente Zeist omvat bouwdelen uit verschillende periodes. In opdracht van de gemeente Zeist hebben wij een restauratieplan gemaakt voor de twee oudste bouwdelen: het oude gemeentehuis uit 1878 en het raadhuis uit 1908. De werkzaamheden omvatten de restauratie van de gevels met natuursteen en metselwerk en het wegwerken van achterstallig onderhoud op de daken. De isolatiewaarde van de gevelkozijnen wordt verbeterd door de plaatsing van vacuümglas en bij het pand 1e Dorpsstraat 15 wordt de historische kleurstelling teruggebracht.
Voor de werkzaamheden hebben wij tevens een subsidie aangevraagd bij het Fonds Erfgoedparels van de Provincie Utrecht. Tevens wordt gebruikgemaakt van de DUMAVA-subsidie en de SIM (Subsidieregeling Instandhouding Monumenten).
Gemeentehuis aan de 1e Dorpsstraat 15 (1877-1878)
Het gemeentehuis aan de 1e Dorpsstraat werd in 1877-1878 gebouwd door gemeente-architect Albertus Nijland (1830-1908). In de gevel werden renaissancistische motieven toegepast. Hiertoe gebruikte Nijland naast hardsteen en metselwerk een Franse kalksteen voor de speklagen en omlijstingen. De balustrade en vazen op de kroonlijst bestaan uit gegoten zink. Dit betrof een innovatief materiaal dat destijds geproduceerd door de Zeister hernhutter L. Schütz, die iets verderop bij het Broederplein was gevestigd.
Bij de bevestiging van de kalksteen is destijds gebruik gemaakt van ijzeren doken. Deze roesten en veroorzaken scheurvorming in de gevel. Het gietzink is op meerdere plekken gescheurd.
Raadhuis aan het Rond 1 (1907-1908)
Begin twintigste eeuw bleek het gemeentehuis te klein. De jonge architect Jan Stuivinga won in 1906 de prijsvraag voor een nieuw representatief raadhuis aan het Rond. Samen met zijn broer Theo zou Stuivinga daarna een van de meest gevraagde architecten in Zeist en omgeving worden.
Het raadhuis werd op ambachtelijk-rationalistische wijze vormgegeven. Hierbij werden naast metselwerk gebruik gemaakt van verschillende Udelfanger en Oberkirchner zandsteen. Hoewel niet direct zichtbaar, werd in de constructie veelvuldig gebruik gemaakt van ijzeren liggers.
De gebreken in de gevel hangen samen met het historische materiaalgebruik. De ijzeren liggers zijn door indringing van vocht gaan roesten en veroorzaken scheuren in de zandsteen balkonplaten. De Udelfanger zandsteen bevat van nature leemlagen. Op deze plekken is de steen zwakker, waardoor deze op gegeven moment delamineert.
